ทะเลอันดามันเป็นผืนน้ำอันกว้างใหญ่ไพศาลที่เปี่ยมไปด้วยความงดงามและความหลากหลายทางชีวภาพ ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของประเทศไทย และเป็นส่วนหนึ่งของมหาสมุทรอินเดียตะวันออกเฉียงเหนือ ทะเลแห่งนี้ไม่เพียงแต่เป็นแหล่งท่องเที่ยวระดับโลกเท่านั้น แต่ยังมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อระบบนิเวศและเศรษฐกิจของประเทศไทย
Table of Contents
ตำแหน่งทางภูมิศาสตร์และลักษณะทั่วไป
ทะเลอันดามันตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของอ่าวเบงกอล โดยมีพรมแดนทางทิศใต้ติดกับประเทศเมียนมา ทางทิศตะวันตกติดกับหมู่เกาะอันดามันและหมู่เกาะนิโคบาร์ของอินเดีย และทางทิศตะวันออกติดกับชายฝั่งตะวันตกของประเทศไทย ครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 600,000 ถึง 798,000 ตารางกิโลเมตร มีความยาวจากเหนือจรดใต้ประมาณ 1,200 กิโลเมตร และกว้าง 645 กิโลเมตร ความลึกเฉลี่ยอยู่ที่ 1,096 เมตร โดยมีจุดที่ลึกที่สุดถึง 4,198 เมตร
ชายฝั่งทะเลอันดามันของประเทศไทยประกอบด้วย 6 จังหวัดสำคัญ ได้แก่ ระนอง พังงา ภูเก็ต กระบี่ ตรัง และสตูล ซึ่งแต่ละจังหวัดล้วนมีเอกลักษณ์และความงดงามทางธรรมชาติที่แตกต่างกันไป
ความเชื่อมโยงกับมหาสมุทรอินเดีย
ทะเลอันดามันจัดเป็นทะเลขอบ (Marginal Sea) ของมหาสมุทรอินเดีย โดยเชื่อมต่อกับอ่าวเบงกอลผ่านช่องแคบระหว่างหมู่เกาะอันดามันและนิโคบาร์ ความเชื่อมโยงนี้ทำให้ทะเลอันดามันเป็นเส้นทางเดินเรือที่สำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเชื่อมต่อกับช่องแคบมะละกา (Strait of Malacca) ซึ่งเป็นหนึ่งในเส้นทางเดินเรือที่คับคั่งที่สุดในโลก ทำหน้าที่เป็นประตูสู่มหาสมุทรแปซิฟิกและเป็นเส้นทางการค้าที่สำคัญระดับโลก
ความสำคัญต่อระบบนิเวศ
ทะเลอันดามันเป็นแหล่งรวมความหลากหลายทางชีวภาพทางทะเลที่อุดมสมบูรณ์อย่างยิ่ง ระบบนิเวศที่สำคัญประกอบด้วย:
•แนวปะการัง: มีแนวปะการังที่สมบูรณ์และสวยงาม ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยและแหล่งอนุบาลสัตว์ทะเลนานาชนิด
•ป่าชายเลน: โดยเฉพาะในจังหวัดระนอง ซึ่งเป็นพื้นที่สงวนชีวมณฑลและมีป่าชายเลนที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย ป่าชายเลนเหล่านี้ทำหน้าที่เป็นแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำ ป้องกันการกัดเซาะชายฝั่ง และที่สำคัญคือเป็นแหล่งกักเก็บคาร์บอน (Blue Carbon) ที่มีประสิทธิภาพสูง
•ทุ่งหญ้าทะเล: เป็นแหล่งอาหารและที่อยู่อาศัยของสัตว์ทะเลหลายชนิด รวมถึงพะยูน ซึ่งเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทางทะเลที่ใกล้สูญพันธุ์
ทะเลอันดามันยังเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ทะเลหายากและใกล้สูญพันธุ์หลายชนิด เช่น พะยูน เต่าทะเลหลายชนิด ฉลามวาฬ และวาฬ ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้ถึงความสมบูรณ์ของระบบนิเวศ ปัจจุบันมีความพยายามผลักดันให้พื้นที่อนุรักษ์ทะเลอันดามันได้รับการประกาศเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติ เพื่อยกระดับการอนุรักษ์และสร้างความตระหนักถึงคุณค่าของพื้นที่
ความสำคัญต่อการท่องเที่ยวของประเทศไทย
ทะเลอันดามันเป็นหัวใจสำคัญของการท่องเที่ยวไทย โดยเฉพาะในภาคใต้ ดึงดูดนักท่องเที่ยวจากทั่วทุกมุมโลกด้วยความงดงามของธรรมชาติและกิจกรรมที่หลากหลาย แหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงระดับโลก ได้แก่ หมู่เกาะสิมิลัน หมู่เกาะสุรินทร์ เกาะพีพี อ่าวพังงา และเกาะหลีเป๊ะ ซึ่งเป็นที่รู้จักจากน้ำทะเลใส หาดทรายขาวละเอียด และโลกใต้ทะเลที่น่าตื่นตาตื่นใจ
กิจกรรมยอดนิยมได้แก่ การดำน้ำลึก (Scuba Diving) และดำน้ำตื้น (Snorkeling) ซึ่งได้รับการจัดอันดับให้เป็นหนึ่งในแหล่งดำน้ำที่ดีที่สุดในโลก นอกจากนี้ยังมีการล่องเรือ พักผ่อนริมหาด และสำรวจเกาะต่างๆ การท่องเที่ยวในทะเลอันดามันสร้างรายได้มหาศาลให้กับประเทศไทย โดยเฉพาะในช่วงฤดูท่องเที่ยวระหว่างเดือนพฤศจิกายนถึงเมษายน ซึ่งเป็นช่วงที่ทะเลเรียบและน้ำใส เหมาะแก่การท่องเที่ยวมากที่สุด
สรุป
ทะเลอันดามันเป็นมากกว่าผืนน้ำที่สวยงาม แต่เป็นระบบนิเวศที่มีคุณค่ามหาศาล เป็นแหล่งรวมความหลากหลายทางชีวภาพ เป็นเส้นทางเดินเรือที่สำคัญ และเป็นแรงขับเคลื่อนหลักของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวไทย การอนุรักษ์และดูแลทะเลอันดามันจึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อให้
ความงดงามและความสมบูรณ์นี้คงอยู่คู่ประเทศไทยสืบไป